Yangilik 05.06.2025 3

SATREPS — fan va texnologiya diplomatiyasi

SATREPS — bu Yaponiya hukumati tomonidan ilgari surilgan dastur bo‘lib, u global muammolarni hal etishga qaratilgan xalqaro qo‘shma tadqiqotlarni rag‘batlantiradi

SATREPS dasturi ilm-fan va texnologiyani diplomatiya bilan uyg‘unlashtirib, “fan va texnologiya diplomatiyasi” konsepsiyasi doirasida global muammolarni hal qilish maqsadida xalqaro ilmiy hamkorlikni qo‘llab-quvvatlaydi.

SATREPS doirasida Yaponiya va rivojlanayotgan mamlakatlar tadqiqotchilari atrof-muhit va energetika, bioresurslar, tabiiy ofatlarning oldini olish va ularning oqibatlarini yumshatish hamda yuqumli kasalliklarga qarshi kurash kabi to‘rtta ustuvor yo‘nalishdagi dolzarb muammolarni birgalikda hal qilishga harakat qilmoqdalar.

Hozirda Yaponiya hukumatining Barqaror rivojlanish uchun ilm-fan va texnologiya tadqiqot hamkorligi (SATREPS - 2020) grant dasturi doirasida Orolda loyiha amalga oshirilmoqda  va u Yaponiya fan va texnologiyalar agentligi (JST) tomonidan tanlab olingan 10 ta xalqaro loyiha orasidan eng yaxshisi deb topilgan.

SATREPS - 2020 doirasida nega aynan Orol bilan bog‘liq loyiha amalga oshirilmoqda va u qanday masalalarni qamrab olgan?

Ma’lumki Orol dengizi inqirozi oqibatlari Orolbo'yi mintaqasida yashayotgan millionlab odamlarning hayot faoliyatiga ta’sir ko‘rsatib kelmoqda. Ma’lumki, keyingi 55 yilda Orol dengizining qurigan tubida 5,2 million gektar maydonda Orolqum deb nomlangan yangi cho‘l paydo bo‘ldi.

Dunyoning boshqa har qanday cho‘llarida bo‘lgani kabi Orolqumda ham insonlarning to‘kis hayot kechirishi, ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish, biologik xilma-xillik va ekotizimni qo‘llab-quvvatlash uchun zarur bo‘lgan infratuzilma va ijtimoiy shart-sharoitlar etarli emas. Shu bois ham 2021-yil 18-may kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 75-sessiyasi yalpi majlisida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoev taklifiga binoan Orolbo‘yi mintaqasini ekologik innovatsiyalar va texnologiyalar hududi deb e’lon qilish to‘g‘risidagi maxsus rezolyutsiya bir ovozdan qabul qilindi.